Het is in Nederland gebruikelijk om pijnmedicatie te gebruiken tijdens de bevalling. Hierdoor zijn de weeën een stuk beter op te vangen en met een ruggenprik is het zelfs mogelijk bijna geen pijn meer te ervaren. Maar als je de wens hebt om borstvoeding te geven, is het een overweging waard of je wel pijnmedicatie wíl gebruiken.
Er is al veel bekend over of medicatie wel/niet terug te vinden is in de borstvoeding en wel/niet schadelijk is voor je baby. Over deze kennis gaat dit artikel níet.
In dit artikel geef ik je graag meer informatie over verschillende soorten pijnmedicatie en op welke manier dit van invloed kan zijn op de aanmaak van borstvoeding en het op gang komen ervan.
Hiervoor zet ik de meest gebruikte pijnmedicatie uiteen: Pethidine (kortwerkende pijnmedicatie via injectie), Remifentanil (via een pomp zelf te bedienen), epidurale of spinale pijnbestrijding en oxytocine. Dat laatste is weliswaar geen pijnmedicatie, maar wel degelijk van invloed op de aanmaak van borstvoeding.
Pethidine wordt meestal ingezet als je nog moet wachten op de epiduraal, maar de weeën al zeer pijnlijk zijn. De Pethidine wordt in verband gebracht met wiegendood, onverklaarbare apneu, lage hartslag en blauw kleuren van de huid van de baby.
Bij de moeder kan het zorgen voor een hoge bloeddruk en koorts en de kans op opname in het ziekenhuis is aanwezig.
Op dit moment is er nog geen direct verband bekend tussen Pethidine en de aanmaak van borstvoeding, maar indirect kan ziekenhuisopname zorgen voor separatie van moeder en kind, waardoor borstvoeding moeilijker op gang komt.
Tijdens de bevalling wordt er ook vaak een pomp aangesloten om zelfstandig medicatie te kunnen toedienen. Het is bekend dat de moeder problemen kan ondervinden met de ademhaling (apneu) en dat de bloeddruk zakt. Hierdoor kan ook de baby in moeilijkheden komen en de kans op een spoedkeizersnede wordt hierdoor groter.
De baby kan na de geboorte ook suf zijn en hierdoor minder zuigkracht hebben of te moe zijn om überhaupt te drinken. Hierdoor kan het langer duren voordat de borstvoeding goed op gang komt.
Bij een epiduraal of spinale pijnbestrijding wordt vaak een cocktail van pijnmedicatie gebruikt. De precieze inhoud kan verschillen, maar Morfine is altijd aanwezig. Van Morfine is bekend dat het toeschietreflex kan worden geremd. Hierdoor kan ook de borstvoeding minder goed op gang komen. De baby kan moeite met drinken ervaren, omdat het moeilijker is om melk uit de borst te krijgen. Hierdoor kan de baby snel moe en boos worden, aangezien er geen ‘beloning’ komt voor het harde werken. Hierdoor kan de baby in een vicieuze cirkel terechtkomen.
Als laatste wil ik de Oxytocine-injectie uitlichten. Het is algemeen bekend dat Oxytocine juist nodig is om de borstvoeding op gang te krijgen en te houden. Je lichaam maakt zelf Oxytocine aan en dit bevordert de borstvoeding.
Tijdens of na de bevalling kan het nodig zijn een Oxytocine-infuus of een -injectie te geven om bijvoorbeeld de placenta geboren te laten worden.
Helaas is synthetische Oxytocine juist nadelig voor de aanmaak van borstvoeding. Om dit te begrijpen moeten we kijken op celniveau. “Beweerd wordt dat de receptoren waaraan Oxytocine zich hecht bij exogene Oxytocine snel verzadigd is en dat het uren kan duren voordat er receptoren vrijkomen voor de endogene Oxytocine.” (Berwouts, 2019.) Met exogene Oxytocine wordt hetzelfde bedoeld als synthetische Oxytocine, dus dat wordt niet door het lichaam aangemaakt.
Betekent dit alles dat je dus maar geen pijnmedicatie of Oxytocine moet willen gebruiken? Nee! Dat is volledig jouw keuze en van de arts/verloskundige, maar je hebt nu wel een beter beeld van de mogelijke problemen die kunnen opspelen als je graag borstvoeding wil gaan geven. Mogen deze problemen zich voordoen, dan zal ik volledig inzetten op het op gang brengen van de borstvoeding. Ook met vertraging is dit zéker mogelijk.
Is bovenstaande bij jou al van toepassing, maar is er geen kraamverzorgende meer aanwezig, zoek dan een lactatiekundige in jouw buurt, zij kan jou begeleiden. De meeste verzekeringen vergoeden een consult.
Healthy Living Kraamzorg 